Καταρράκτης

Τι Είναι ο Καταρράκτης;

Ο καταρράκτης είναι η σταδιακή θόλωση του φυσικού, κρυστάλλινου φακού του ματιού, ο οποίος βρίσκεται ακριβώς πίσω από την κόρη και την ίριδα.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο φακός αυτός είναι απόλυτα διαυγής, επιτρέποντας στο φως να περνά ανεμπόδιστα και να εστιάζει με ακρίβεια πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, ώστε να σχηματίζονται καθαρές και ευκρινείς εικόνες.

Η πάθηση εξελίσσεται αργά και ανώδυνα, γεγονός που σημαίνει ότι στα αρχικά στάδια μπορεί να μην γίνει εύκολα αντιληπτή. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, η θόλωση επεκτείνεται και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα.

Ο καταρράκτης δεν μεταδίδεται από το ένα μάτι στο άλλο, ούτε αποτελεί όγκο ή ιστό που αναπτύσσεται πάνω στο μάτι. Πρόκειται για εσωτερική, φυσική φθορά του ίδιου του οφθαλμικού φακού.

Καθημερινές Δραστηριότητες που Επηρεάζονται

Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Η πιο κοινή αιτία εμφάνισης του καταρράκτη είναι η φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης. Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι, αν ζήσουν αρκετά, θα εμφανίσουν κάποιον βαθμό θόλωσης του φακού μετά την ηλικία των 60 ή 70 ετών.

Ωστόσο, η γήρανση δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας, καθώς υπάρχουν αρκετές αιτίες και προδιαθεσικοί παράγοντες που μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία.

Πώς Επηρεάζουν οι Παράγοντες Κινδύνου τον Φακό;

Συμπτώματα που Πρέπει να σας Ανησυχήσουν

Καθώς ο καταρράκτης αναπτύσσεται αργά, τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά και συχνά ο ασθενής τα συνηθίζει, θεωρώντας τα λανθασμένα ως φυσιολογική συνέπεια της ηλικίας.

Επιπλέον Ενδείξεις Καταρράκτη

• Δυσκολία στη νυχτερινή οδήγηση.
• Έντονη αντανάκλαση από τα φώτα των αυτοκινήτων.
• Μείωση της μακρινής ή κοντινής όρασης.
• Δυσκολία στον εντοπισμό σκαλοπατιών ή εμποδίων σε χαμηλό φωτισμό.
• Παροδική βελτίωση της κοντινής όρασης, γνωστή ως «δεύτερη όραση».
• Διπλωπία, δηλαδή διπλή όραση, σε ορισμένες περιπτώσεις.

Τύποι Καταρράκτη

Δεν εκδηλώνεται κάθε καταρράκτης με τον ίδιο τρόπο. Η θόλωση μπορεί να ξεκινήσει από διαφορετικά σημεία του κρυστάλλινου φακού, επηρεάζοντας διαφορετικά την όραση και την καθημερινότητα του ασθενούς.

Πώς Γίνεται η Διάγνωση;

Η διάγνωση του καταρράκτη πραγματοποιείται από τον οφθαλμίατρο μέσα από ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.

• Έλεγχος οπτικής οξύτητας: Χρησιμοποιούνται ειδικοί πίνακες για να διαπιστωθεί ο βαθμός στον οποίο έχει επηρεαστεί η μακρινή και η κοντινή όραση.
• Εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία: Με ειδικό μικροσκόπιο ο οφθαλμίατρος εξετάζει σε μεγέθυνση τις δομές του πρόσθιου ημιμορίου, εντοπίζει τη θόλωση στον φακό και προσδιορίζει τον τύπο και την πυκνότητά της.
• Βυθοσκόπηση: Μετά από μυδρίαση, δηλαδή διαστολή της κόρης με ειδικές σταγόνες, ελέγχεται ο αμφιβληστροειδής και το οπτικό νεύρο.

Η βυθοσκόπηση είναι σημαντική, καθώς βοηθά να αποκλειστούν άλλες παθήσεις, όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ή το γλαύκωμα, που θα μπορούσαν επίσης να μειώνουν την όραση.

Πότε Πρέπει να Γίνει το Χειρουργείο;

Η ιδανική στιγμή για την επέμβαση καθορίζεται από τον ίδιο τον ασθενή και τις καθημερινές του ανάγκες.

Όταν η μείωση της όρασης αρχίζει να παρεμβαίνει στην εργασία, στο διάβασμα, στην οδήγηση ή σε άλλες δραστηριότητες, τότε είναι η κατάλληλη στιγμή για την αντιμετώπιση του καταρράκτη.

Η καθυστέρηση της επέμβασης χωρίς λόγο μπορεί να κάνει τον φακό πολύ σκληρό, αυξάνοντας τον βαθμό δυσκολίας του χειρουργείου και τον κίνδυνο επιπλοκών.

Σύγχρονη Χειρουργική Αντιμετώπιση

Η μοναδική αποτελεσματική θεραπεία για τον καταρράκτη είναι η χειρουργική αφαίρεση του θολωμένου φακού και η αντικατάστασή του με έναν τεχνητό ενδοφθάλμιο φακό.

Δεν υπάρχουν κολλύρια, φάρμακα ή ασκήσεις που να μπορούν να αναστρέψουν τη θόλωση ή να σταματήσουν την εξέλιξή της.

Η σύγχρονη μέθοδος εκλογής είναι η φακοθρυψία με χρήση υπερήχων ή με τη βοήθεια Femtosecond Laser. Η επέμβαση γίνεται με τοπική αναισθησία, συνήθως μόνο με αναισθητικές σταγόνες, και διαρκεί περίπου 15 έως 20 λεπτά.

Πώς Πραγματοποιείται η Επέμβαση;

• Πραγματοποιείται μικροσκοπική τομή περίπου 2 έως 2,5 χιλιοστών.
• Εισάγεται ειδικό εργαλείο υπερήχων.
• Ο θολός φακός ρευστοποιείται και αναρροφάται.
• Στη θέση του τοποθετείται εύκαμπτος, αναδιπλούμενος ενδοφθάλμιος φακός.
• Ο φακός ξεδιπλώνει μέσα στο μάτι και σταθεροποιείται μόνιμα.
• Η τομή είναι τόσο μικρή που στεγανοποιείται μόνη της, χωρίς ράμματα.

Αποκατάσταση Μετά το Χειρουργείο

Μετά την επέμβαση, ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα, χωρίς να χρειάζεται νοσηλεία.

Η αποκατάσταση της όρασης είναι γρήγορη, με τους περισσότερους ασθενείς να βλέπουν σημαντική βελτίωση ήδη από την επόμενη ημέρα.

Κατά τη μετεγχειρητική περίοδο, η οποία διαρκεί περίπου έναν μήνα, ο ασθενής εφαρμόζει αντιβιοτικά και αντιφλεγμονώδη κολλύρια σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.

Ενδοφθάλμιοι Φακοί

Μια πολύ σημαντική παράμετρος της σύγχρονης επέμβασης είναι η επιλογή του κατάλληλου ενδοφθάλμιου φακού.

Οι σύγχρονοι φακοί επιτρέπουν όχι μόνο τη θεραπεία του καταρράκτη, αλλά και τη μείωση της εξάρτησης από τα γυαλιά, προσφέροντας καλύτερη ποιότητα ζωής και μεγαλύτερη οπτική ανεξαρτησία.